Cơ chế đặc thù mới, điều chỉnh quy hoạch chung đến 2040, xây dựng trung tâm tài chính, và nâng cấp 5 huyện là 4 đề án TP HCM phải hoàn thành năm nay nhằm tạo đột phá phát triển.

4 nội dung này đang trong giai đoạn hoàn thiện dự thảo để trình Quốc hội, Thủ tướng hoặc Thành ủy TP HCM xem xét, thông qua. Để hoàn thành nhiệm vụ Đại hội Đảng bộ 11 đặt ra trong nhiệm kỳ 2020-2025, chính quyền thành phố cần sớm ban hành, thực hiện các đề án này trong 2023.

Trong đó, Đề án Xây dựng dự thảo Nghị quyết về chính sách thí điểm tạo động lực phát triển TP HCM, thay Nghị quyết 54 của Quốc hội về cơ chế đặc thù cho thành phố được đánh giá có ý nghĩa rất quan trọng. Chính sách mới hướng tới tăng nguồn thu ngân sách, giải quyết điểm nghẽn trong thu hút đầu tư, và tăng phân cấp, phân quyền cho thành phố.

Chủ tịch UBND TP HCM Phan Văn Mãi nhận định Nghị quyết 54 chưa đạt được mục tiêu đề ra, 5 năm thực hiện chưa đủ để đánh giá toàn diện vì gặp nhiều thách thức về kinh tế thế giới, cục diện chính trị và đại dịch. Do đó, thành phố cần có chính sách mới để khơi thông nguồn lực, tạo đà phát triển trở lại.

Nghị quyết mới đề xuất hơn 50 nội dung theo ba nhóm: tiếp tục các chính sách có tác dụng tốt trong Nghị quyết 54; chính sách không có trong Nghị quyết 54 nhưng đã thí điểm ở một số địa phương; và cho phép TP HCM được áp dụng sớm những sửa đổi, bổ sung trong một số dự án như Luật Đất đai, Luật Khám chữa bệnh.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đánh giá đề án này cần thiết và cấp bách để đầu tàu kinh tế củng cố các động lực tăng trưởng, phát triển nhanh và bền vững hơn. Ông yêu cầu dự thảo cần xác định rõ nội hàm và thẩm quyền thực hiện để sau khi ban hành có thể triển khai ngay.

Khi được thông qua, chính sách mới thay Nghị quyết 54 cũng mở đường cho Đề án xây dựng trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại TP HCM, vốn được kỳ vọng sẽ hiện thực hóa “giấc mơ” thành phố ấp ủ hơn 4 nhiệm kỳ.

Định hướng TP HCM thành trung tâm tài chính của cả nước và khu vực đã được Bộ Chính trị nêu trong Nghị quyết năm 2002 và nhắc lại trong Nghị quyết năm 2012. Tuy nhiên qua 4 nhiệm kỳ lãnh đạo, mục tiêu này chưa thành hiện thực. Năm 2022, dựa trên kiến nghị của TP HCM, Bộ Chính trị một lần nữa ban hành Nghị quyết về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP HCM với mục tiêu đến năm 2030 là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại của Đông Nam Á và của khu vực châu Á đến 2045.

TP HCM được đánh giá có tiềm năng xây dựng trung tâm tài chính quy mô quốc tế khi có 2.138 đơn vị ngân hàng, tổ chức tín dụng trong và ngoài nước đang hoạt động. Quy mô các hoạt động tài chính là 119.000 tỷ đồng, chiếm đến 35,2% cả nước. Tổng giá trị vốn hóa tại Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM chiếm hơn 95% toàn thị trường và gần 65% GDP cả nước năm 2020. Còn tổng giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp đạt hơn 33.000 tỷ đồng. Thành phố cũng là địa phương duy nhất Việt Nam xếp hạng 561 theo Chỉ số Trung tâm Tài chính toàn cầu (GFCI).

Về vị trí địa lý, TP HCM có lợi thế nằm ở múi giờ khác biệt so với 21 trung tâm tài chính lớn nhất toàn cầu. Đây được xem là lợi thế “riêng và đặc biệt” trong việc thu hút dòng vốn nhàn rỗi khi các trung tâm này nghỉ giao dịch.